Περιορισμένη Κατεργασία

Τα συστήματα μειωμένης κατεργασίας (Reduced tillage) του εδάφους στοχεύουν στην αειφορική διαχείριση αυτού και περιλαμβάνουν γενικά όλες τις μεθόδους προετοιμασίας που είναι λιγότερο εντατικές από το όργωμα και που χρησιμοποιούν λιγότερη ενέργεια. Θα πρέπει επίσης μετά την ολοκλήρωση της προετοιμασίας να αφήνουν τουλάχιστον το 30% της επιφάνειας του εδάφους καλυμμένη με φυτικά υπολείμματα. Υπάρχουν διάφορες πρακτικές που χαρακτηρίζονται ως συστήματα μειωμένης κατεργασίας με τις συνηθέστερες από αυτές να είναι:

  • Η Ελάχιστη κατεργασία (Minimum tillage). Με τον όρο ελάχιστη κατεργασία αναφέρονται οι μέθοδοι διαχείρισης κατά τις οποίες πραγματοποιούνται οι ελάχιστες απαραίτητες επεμβάσεις για την προετοιμασία του εδάφους. Οι επεμβάσεις διατηρούνται στο ελάχιστο και σε όλη την υπόλοιπη διάρκεια της παραγωγικής διαδικασίας. (σκαλίσματα κ.λ.π.).
  • Η Βέλτιστη κατεργασία (Optimum tillage). Αποτελεί την ιδεατή μορφή της ελάχιστης κατεργασίας. Στόχος είναι η επίτευξη του μεγαλύτερου δυνατού
  • οφέλους για μια ορισμένη καλλιέργεια με τις ελάχιστες δυνατές επεμβάσεις, στις ορισμένες συνθήκες ενός εδάφους και μιας περιοχής.
  • H Κατεργασία διατήρησης φυτικών υπολειμμάτων (Mulch tillage). Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται όσα συστήματα εφαρμόζουν μεθόδους κατεργασίας οι οποίες αφήνουν το μεγαλύτερο ποσοστό των φυτικών υπολειμμάτων πάνω ή κοντά στην επιφάνεια του εδάφους.
  • H Κατεργασία συντήρησης (Conservation tillage). Μοιάζει με τη προηγούμενη με την διαφορά ότι δεν είναι απαραίτητο να αφήνονται όλα τα υπολείμματα στην επιφάνεια του εδάφους αλλά τουλάχιστον το 30% αυτού να παραμένει καλυμένο με φυτικά υπολείμματα μετά τη σπορά.
  • Η Μειωμένη κατεργασία (reduced tillage). Με τον όρο αυτό αναφέρονται κυρίως τα συστήματα κατεργασίας του εδάφους τα οποία ως κύριο μέλημα έχουν τον περιορισμό της καταναλισκόμενης ενέργειας κατά την διενέργεια των καλλιεργητικών χειρισμών.
  • Η Κατεργασία σε λωρίδες (Strip tillage). Ως συστήματα κατεργασίας σε λωρίδες χαρακτηρίζονται οι μέθοδοι που κατεργάζονται μέχρι το 30% της εδαφικής επιφάνειας. Η κατεργασία πραγματοποιείται σε λωρίδες πάνω στις οποίες στη συνέχεια σπέρνονται οι γραμμές της καλλιέργειας, ενώ η επιφάνεια μεταξύ των γραμμών παραμένει ακατέργαστη.

Η διάκριση μεταξύ των συστημάτων που περιγράφηκαν δεν είναι σαφής και ο χαρακτηρισμός αποδίδεται ανάλογα με τον τομέα στον οποίο δίνεται έμφαση κατά την εφαρμογή ενός συγκεκριμένου συστήματος. Έτσι για παράδειγμα όταν εφαρμόζεται μια μέθοδος κατεργασίας η οποία ως κύριο μέλημα έχει να αφήσει τα φυτικά υπολείμματα στην επιφάνεια του εδάφους με σκοπό τον περιορισμό της διάβρωσης, το σύστημα αυτό μπορεί να χαρακτηρισθεί ως κατεργασία συντήρησης. Παράλληλα όμως, αποτελεί και σύστημα μειωμένης κατεργασία διότι για να παραμείνουν τα φυτικά υπολείμματα στην εδαφική επιφάνεια δεν γίνεται αναστροφή του εδάφους και επομένως επιτυγχάνεται μείωση της εντατικότητας της κατεργασίας και εξοικονόμηση ενέργειας.